Doelstellingen: Onze Ambities¶
Kernvisie¶
Wasstraat streeft ernaar om archeologische data-integratie van een moeizame, handmatige bezigheid om te vormen naar een generieke, configureerbare toolbox die meerdere Nederlandse gemeenten kan bedienen.
Strategische Doelen¶
1. Generieke en Configureerbare Aanpak¶
Doel: Het systeem moet werk voor diverse gemeenten, zonder dat de code voor elk geval opnieuw geschreven hoeft te worden.
Implementatie:
- Metagegevens-gestuurde mapping: Transformatieregels worden gespecificeerd als configuratie, niet gehard-coded
- Plug-and-play connectors: Nieuwe databronnen kunnen worden toegevoegd via configuratie
- Crossviews-framework: Generieken query-engine die over verschillende schemata werkt
- Themaplaten: Herbruikbare transformatiepatterns voor veelvoorkomende gegevenstypen
Dit maakt migratie naar andere gemeenten veel sneller en goedkoper.
2. Open Source en Openheid¶
Doel: Transparantie, herbruikbaarheid, en langterm duurzaamheid.
Implementatie:
- Uitgifte onder EUPL-licentie (open source, commercieel gebruik toegestaan)
- Volledige code en documentatie op GitHub gepubliceerd
- Community-driven ontwikkeling met bijdragen van andere gemeenten
- Geen vendor lock-in; gebruikers kunnen het systeem aanpassen
Publieke Waarde
Open source zorgt ervoor dat investeringen in data-harmonisatie geld oplevert voor de gehele publieke sector, niet slechts voor één organisatie.
3. Integratie met Gemeentelijk Gegevensmodel (GGM)¶
Doel: Aansluiting bij de standaard data-architectuur van gemeenten.
Implementatie:
- Mapping van archeologische entiteiten naar GGM-concepten
- Compatibiliteit met common data models
- Facilitering van data-uitwisseling met andere gemeentelijke informatiesystemen (gebouwen, kadaster, etc.)
Dit maakt het mogelijk om archeologische data naast andere basisregistraties te positioneren.
4. Ondersteuning van Meerdere Gemeenten¶
Doel: Schaalbare deployment naar Nederlandse gemeenten.
Ambities:
- Uitbreiding vanuit Delft naar minstens 5-10 andere gemeenten in eerste fase
- Harmonisatie van methodologieën tussen gemeenten
- Shared learnings en best practices
Stichting Reuvens Innovatieproject:
Dit ambitie wordt ondersteund via het innovatieproject van Stichting Reuvens, dat Wasstraat financiert als generieke oplossing voor Nederlandse erfgoeddata.
5. FAIR Data Principes¶
Doel: Geologische gegevens moeten aan het FAIR-stelsel voldoen.
Implementatie:
- F (Findable): Metadata-indexering via nationale zoekdiensten
- A (Accessible): Publieke interfaces en API's voor gegevenstoegang
- I (Interoperable): Gebruik van standaard RDF, CIDOC CRM, URIs
- R (Reusable): Duidelijke licenties, provenance-tracking, documentatie
FAIR in Praktijk
Een onderzoeker aan de Universiteit van Amsterdam kan op dezelfde manier gegevens uit Delft, Utrecht en Amsterdam bevragen.
6. Aansluiting Nationale Standaarden¶
Doel: Integratie met landelijke erfgoed-infrastructuur.
Standaarden en Registers:
| Standaard | Doel |
|---|---|
| ABR (Archeologische Basisregistratie) | Nationale definitie van archeologische concepten |
| Archis | Landelijk informatiesysteem voor erfgoed |
| CIDOC CRM | Semantische beschrijving van culturele objecten |
| DANS e-Depot | Lange-termijn archivering van onderzoeksdata |
Implementatie:
- URIs die verwijzen naar ABR-thesaurus termen
- Export naar CIDOC CRM-RDF voor interoperabiliteit
- Mogelijkheid om datasets aan te leveren aan DANS voor archivering
- Aansluiting op Archis voor landelijk overzicht
7. Technische Innovatie¶
Doel: Demonstratie van geavanceerde data-engineering technieken.
Technologische Highlights:
- SingleStore voor Polymorfische Data: Flexibel gegevensmodel zonder performance-inlevering
- Crossviews-Engine: Queries over meerdere gegevensbronnen heen
- Metagegevens-Gestuurde Transformaties: Geen code nodig voor nieuwe schema's
- Fuzzy Indexing: Zoeken ondanks onnauwkeurigheid
- Moderne DevOps: Docker, Kubernetes, CI/CD pipelines
Dit toont aan dat erfgoeddata net zo geavanceerd beheerd kan worden als bedrijfskritieke data.
8. Gebruikerservaring¶
Doel: Archeologische data moet gemakkelijk toegankelijk zijn voor diverse gebruikersgroepen.
Implementatie:
- Web Interface (Vue/Vuetify): Intuïtieve zoekopdracht en browsen
- GIS-Dashboards: Kaart-gebaseerde verkenning
- Data Warehouse Exports: BI-gereedschap (Power BI, Tableau) support
- API's: Programmatische toegang voor onderzoekers
- Rapporten: Automatisch gegenereerde overzichten en analyses
Inclusieve Benadering
Van niet-technische erfgoed-curators tot data scientists: iedereen vindt een interface die past.
Succescriteria¶
De realisatie van Wasstraat is succesvol wanneer:
✓ Generieke software die zonder code-aanpassingen in ≥3 gemeenten is ingezet ✓ Open source community met bijdragen van organisaties buiten E-Space ✓ FAIR-gevalideerde datasets beschikbaar via nationale portals ✓ Onderzoeksresultaten gebaseerd op Wasstraat-data gepubliceerd in toonaangevende vakliteratuur ✓ Kosteneffectiviteit aangetoond: harmonisatie in minder tijd tegen lagere kosten ✓ Duurzaamheid gegarandeerd via Stichting Reuvens als host-organisatie
Leeswijzer¶
- Voor context over waarom dit project nodig is, zie Inleiding
- Voor de technische details hoe we deze problemen adresseren, zie Probleemstelling
- Voor implementatie-documentatie, verwijzen we naar de technische handleidingen elders in deze documentatie